تبلیغات
میراث زمان - بازار ایرانی(2)
تاریخ : یکشنبه 1393/06/9 | 07:18 ب.ظ | نویسنده : پیمان سلیمانی روزبهانی

انواع بازارها به شرح زیر می باشند:
1- بازارهای ادواری: بازارهایی که در مواقع معینی از روزهای هفته و ماه تشکیل می شوند مانند دوشنبه بازار، پنج شنبه بازار و ....
2 – بازارهای شهری: بازارهایی که دارای فضایی ساخته شده هستند مانند بازار وکیل شیراز، بازار همدان و بازار نیشابور
3 – بازارچه ها: بازارهای کوچکی که در مراکز محله ها برای تأمین نیازهای روزمره و هفتگی اهالی محله شکل می گرفت.
بازارچه هر محله بنا به وسعت محله و جمعیت آن شامل تعدادی دکان بود که نیازهای اساسی را تأمین می کرد. 
روند شکل گیری بازارهای شهری
هسته اولیه بعضی از بازارهای شهری( و بیشتر بازارهای روستایی) در بازارهایی که در برخی فضاهای باز و میدان های مهم سکونت گاه تشکیل می شد، تکوین می یافت و سپس فضاهایی کالبدی برای پاسخگویی به آن گروه از نیازهای فضایی که نمی توانست در محیط باز شکل گیرد، احداث می شد. 
خصوصیات معماری
اغلب بازارهای شهری ایران دارای شکل خطی و ممتد هستند. البته باید توجه داشت که بازارها تنها در جهت طول، توسعه و گسترش نمی یافته اند بلکه با به خدمت گرفتن فضاهای مجاور خود و تغییر کارکرد، نیازهای فضایی و ساختمانی خود را تأمین می کردند. به این ترتیب، بازارهای پررونق واقع در شهرهای بزرگ بازرگانی علاوه بر بدنه اصلی که گاه متشکل از چند راسته بزرگ بود، دارای تعداد زیادی راسته مرغی و فضاهایی مانند کاروان سرا، تیمچه و ... نیز بودند.
بعضی از بازارها که قسمتی از آنها «قیصریه» نام داشت به خصوص در شهرهای بزرگ، مکان هایی برای عرضه کالاهای گران بها بودند. 

مصالح و فناوری بازار
همیشه سعی می شود از بهترین مصالح و طرح های معماری در بنای بازار استفاده شود. در زمین های مرطوب قطعات سنگ را در شالوده و پی ستون ها (تویزه ها) به کار می بردند. تویزه ها و دیوارهای باربر، اغلب با آجر و گچ ساخته می شوند. برای پوشش دهانه بزرگی مانند چهارسوها و تیمچه ها، از گنبد و کاربندی استفاده می کردند. به این ترتیب ضمن آنکه می توانستند دهانه های بزرگ را به کمک تویزه های متقاطع بپوشانند. از نظر زیبایی هم حجم ها و شکل های ظریف و بدیعی را با کمک فن کاربندی به وجود می آورند.
پشت بام بازارها، بیشتر با کاهگل پوشانده می شد که هم عایق حرارتی بود و هم تا حدودی به عنوان عایق رطوبتی عمل می کرد. 

منبع: آشنایی با بناهای تاریخی/ مؤلف: ویدا تقوائی.  تهران: شرکت چاپ ونشر کتاب های درسی ایران




طبقه بندی: شهر و شهرسازی، فرهنگ و تمدن ایران و جهان،

  • سامان | اخبار | خرید اینترنتی