تبلیغات
میراث زمان - چکیده ای از تاریخچه و روند مرمت شهری

از اوایل قرن نوزدهم مرمت بافت تاریخی شهرها در کشورهایی چون انگلیس و فرانسه آغاز شد. سال 1837 با تشکیل کمیته ویژه هنر و یادمان در کشور فرانسه اولین اقدامات در زمینه فعالیت های مرمتی شروع شد. وظیفه این کمیته فهرست برداری از بناها و مجموعه های تاریخی و حفظ و نگهداری آنها بود همچنین در کشور انگلیس در سال 1877 مجموعه قوانین و مقرراتی تدوین شد که به موجب آنها از بناها و بافت های تاریخی این کشور حفاظت و مراقبت به عمل می آمد.
به طور کلی فعالیت های انجام شده جهت مرمت بافت تاریخی شهرها در کشور های توسعه یافته را می توان به چهار دوره تقسیم بندی کرد:
دوره اول:
مربوط به زمانی که کم کم مرمت بافت تاریخی شهرها اهمیت پیدا می کند... مربوط به اوایل قرن نوزدهم میلادی تا آخر. دراین سال ها با رشد و گسترش شهرهای اروپایی بافت های تاریخی در آستانه تخریب و نابودی قرار می گیرند. بدین ترتیب اولین فعالیت های مرمتی شهری انجام می شود. اقدامات اولیه مرمتی درین سال ها توسط حاکمان وقت و عمدتا به دلایل سیاسی انجام شده است.
همچنین دامنه این اقدامات محدود به مراکز شهرها بود. درین دوره هنوز قانون و ضابطه مدونی پایه ریزی و تدوین نشده بود.
دوره دوم:
در این دوره مبحث مرمت شهری در محافل مختلف مورد توجه قرار می گیرد. اصول نظری مهمی توسط کارشناسان تدوین می شود. این دوره مربوط به سال های اولیه قرن بیستم تا سال 1950 می باشد. مهمترین
اقدامات مرمتی شامل:
اقدامات انجام شده توسط تونی گارینر با نظریه شهر صنعتی، اقدامات انجام شده توسط ارتورو سوریا با نظریه شهر خطی.
اقدامات انجام شده توسط ابنزر هاوارد با نظریه باغ شهرها
منشور آتن
اقدامات منطقه بندی
اقدامات انجام شده توسط شارل ادوارد ژانره یا لوکور بوزیه با نظریه شهر شعاعی.
اقدامات انجام شده توسط مکتب شیکاگو با نظریه مدل طرح ریزی منطقی.
اقدامات انجام شده توسط آرتور پری با نظریه واحد همسایگی.
البته با توجه به تدوین این اصول در این سال ها استفاده از این طرح ها در سطح محدودی استفاده می شد.
دوره سوم:
تحول اساسی در اصول ومبانی نظری رخ نداد و در واقع همان اصول نظری شهرسازی مدرن به کار گرفته شد. با این تفاوت که این اصول در مقیاس گسترده ای استفاده شد. خصوصا برای گسترش و بازسازی خرابی های به وجود آمده بر اثر جنگ های جهانی.این دوره مربوط به سال 1950 تا اواخر دهه 60 می باشد.
دوره چهارم:
تمام مباحث و اصول نظری موجود در دوره های قبل کامل تر شد و همچنین اصول و دیدگاه های جدیدی در این حوزه مطرح شد. به طور خلاصه در این دوره شاهد متحول شدن دیدگاه ها و اصول نظری در عرصه مرمت شهری هستیم.
خلاصه ای از اقدامات مرمتی انجام شده در دوره سوم و چهارم:
1837:تاسیس کمیته ویژه هنر ویادمان در کشور فرانسه که هدف آن فهرست برداری از بناها و مجموعه های تاریخی و نگهداری از آنها.
1877:تدوین قوانین مربوط به حفظ و بازسازی مجموعه های تاریخی از دوران های گذشته انگلیس.
1931:کنگره آتن. اولین اقدام عملی در زمینه مرمت در این سال صورت گرفت. هدف این کنگره برقراری رابطه منطقی بین شکل و کارکرد. لوکوربوزیه نتایج حاصله از مباحث علمی این کنگره را جمع آوری کرد و در سال 1941این نتایج را به نام منشور آتن منتشر کرد.
1960:کنگره گوبییو ایتالیا.
درخواست از مقامات دولتی جهت انجام اقدامات لازم برای حفظ و نگهداری جنبه های هنری فضاهای زنده. همچنین پاسخ به نیازهای معاصر شهروندان و اهمیت یافتن وضعیت اجتماعی شهر ها.
1964:کنگره بین المللی ونیز.
قطع نامه های مهم در زمینه مرمت تصویب شد و مرمت بناها و بافت های تاریخی شهرها به طور توءام مورد توجه قرار گرفت. تاکید بر اینکه مفهوم اثر تاریخی فقط بناهای منفرد را در بر نمی گیرد بلکه فضاها و مناظر شهری نیز جزء آثار تاریخی اند.
1967:گردهمایی ایکوموس در کیوتو به نام معیارهای کیوتو.
ارتقا سطح آموزش عمومی جامعه و تشویق مردم جهت حفاظت از میراث فرهنگی و هنری و همچنین حفاظت و نگهداری از فضاهای باارزش گردشگری.
1968:اجلاس پاریس.
دولت های محلی موظفند در کنار تامین گسترش اجتماعی_اقتصادی از میراث فرهنگی نیز محافظت کنند.
1972:سه رویداد مهم مرمتی درین سال رخ داد:
کنگره رم: توجه به اصالت و شخصیت کلی اندام های شهری درین کنگره مورد توجه قرار گرفت. هدف این کنگره این بود که هویت اصلی شهر ها خدشه دار نشود.
معاهده پاریس:
این معاهده توسط یونسکو به تصویب رسید. مهم ترین نظر مطرح شده این بود که جهت حفظ و نگهداری از میراث فرهنگی بهتر است از همکاری بین المللی استفاده شود. همچنین برای مقابله با آلودگی های محیطی راه های اساسی مورد بررسی قرار گیرد.
سومین کنگره ایکوموس:در شهر بوداپست.
در این کنگره مورد توجه قرار گرفتن بافت های تاریخی به صورت بخشی از جامعه انسانی مورد توجه قرار می گیرد.
1973:تشکیل شورای اروپا در لوگزامبورگ.
تدوین اصول مرمت شهری برای کشور های اروپایی درین شورا صورت گرفت. این شورا به دنبال معاهده حفظ میراث فرهنگی جهانی بعد از بازسازی های جنگ جهانی دوم تشکیل شد.
1974:کنگره بین المللی بولونیا.
درین کنگره موضوع مطرح شده این است که در مرمت بافت های تاریخی علاوه بر شکل ظاهری آنها باید به گونه شناسی و عملکرد آنها نیز توجه شود.
1975:کنگره آمستردام.
تاکید بر لزوم حفظ و نگهداری شهرهای تاریخی و همچنین ارائه راه کار هایی برای حفظ و مراقبت از ثروت های معماری کشور های اروپایی و همچنین کلیه کشور های باستانی.
چهارمین کنگره ایکوموس: در روتنبرگ.
جلوگیری از فعالیت های اقتصادی ناسازگار که می تواند آسیب های جدی بر مجموعه های تاریخی وارد کند.
1976:تصویب توصیه نامه نایروبی با موضوع نگهداری و حفظ بناهای تاریخی و باغ ها در سطوح بین المللی و تحقیق درین زمینه.
1982:تصویب بیانیه ترینیدا. در این بیانیه همکاری با مردم در خصوص مرمت و بهسازی و حفاضت از سکونت گاه های کوچک مورد بررسی قرار گرفت.
1983:تصویب بیانیه رم در زمینه اقدام های مرمتی کشور ایتالیا.
1987:تصویب منشور واشنگتن با موضوع حفاظت از بافت ها و شهر های تاریخی.
1990:تصویب بیانیه لوزان با موضوع حمایت از میراث فرهنگی و مدیریت صحیح دراین زمینه.
1992:معاهده ماستریخت، توجه به توسعه پایدار،یعنی توسعه ای که همه جانبه باشد یعنی اگر در یک زمینه رشد و توسعه به وجود آمد و جای دیگری را تخریب کرد این توسعه ناپایدار است. مثل توسعه صنعت و گازهای گلخانه ای و تخریب لایه اوزون.
1993:تصویب دستورالعمل کلمبو، بالا بردن دانش و اطلاعات جامعه، توجیه مردم جهت حفظ بناها و مجموعه های تاریخی.
1994:تصویب سند نارا، اصالت و هویت بخشیدن به میراث محلی و ملی و ارزش های آن. سبط و توسعه منشور ونیز.
1996:تصویب منشور صوفیه، محافظت از میراث واقع در عمق آبها و تکمیل منشور لوزان.
1998:تصویب بیانیه ایکوموس. تصویب بیانیه استکهلم. حق میراث فرهنگی به عنوان حقی جدانشدنی از حقوق بشر. به رسمیت شناختن حق مشارکت آزادانه افراد جامعه در امور فرهنگی جامعه. طرح اعاده حقوق میراث فرهنگی به جوامع انسانی جهت رسیدن به توسعه پایدار.
1999:بیانیه مکزیکوسیتی، توجه به صنعت گردشگری و حفاظت از بناها و بافت ها. گردشگری بومی و بین الملی به معنای مهمترین وسیله ارتباط فرهنگی مورد توجه قرار می گیرد.
2000:بیانیه محیط تاریخی که توسط کشور انگلیس در سال 2000 مطرح شد با موضوع کلی استفاده اقتصادی از بناهای تاریخی، سبط و توسعه کارگزاریها و شرکت های مشارکتی، شرکت کردن مردم جامعه در فرایند مشارکت مرمتی، تاکید بر صنعت توریسم به عنوان یک عامل موثر در امر بازآفرینی، ایجاد انگیزه تشویق بخش های خصوصی جهت سرمایه گذاری در بازآفرینی بافت های فرسوده، تاکید بر امر حفاظت بناها به عنوان ایجاد کننده اشتغال در دراز مدت.

- منبع: مرمت شهری، حبیبی و مقصودی، 1381




طبقه بندی: مبانی نظری مرمت و معماری،

  • سامان | اخبار | خرید اینترنتی