تبلیغات
میراث زمان - ضوابط و مقررات حفاظت از بافت ارزشمند درون مرز و حصار شهر تاریخی(بخش نخست)

ضوابط و مقررات حفاظت از ارزش های شهرهای تاریخی با توجه به تابع قدمت، اهمیت و کثرت آثار ارزشمند در آنها، قابل طبقه بندی می باشند.
نظر به این که به ارزش های تاریخی فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی بافت های تاریخی و اینکه این بافت ها  حکایت از حضور انسان و تعامل او با محیط پیرامون دارند. توجه همه جانبه به این آثار ارزشمند نیازمند توجه به ویژگی های اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی و... آنها خواهد بود و صرف توجه  به ارزش های کالبدی نمی تواند راهگشای حل مسائل باشد. 
همانگونه که پیشتر نیز اشاره شد بخشی از عناصر تشکیل دهنده شهر تاریخی در درون حصار و محدوده و مرزهای شهر و بخشی در کرانه ها و پس کرانه های شهر قرار دارند. این مجموعه ها واجد شرایط و ارزش های غیرقابل انکاری هستند که ضامن حیات و ادامه حیات شهر در طول تاریخ بوده اند. لذا ضمن اینکه مدارک پیوست تأکید بر حفاظت از آثار ارزشمند درون محدوده و مرزهای کالبدی شهر دارد، توجه به موارد و عناصر پیش گفته نباید مورد غفلت قرار گیرد. برای مثال در این زمینه می توان به منابع آب شهر، سیستم های هدایت و توزیع آب، قنات ها، جوی ها، آب انبارها، سیستم های دفاعی شهر ، عوارض طبیعی و مستحدثاتی نظیر پادگانها، دیدگاهها و ... اشاره نمود. به منظور شناسایی اقدامات مجاز در حوزه مسئولیت های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در حفاظت از میراث فرهنگی تاریخی طبیعی کشور ناگزیر از تعیین محدوده های ارزشمند در گستره شهر تاریخی هستیم تا بدین ترتیب متناسب با ویژگی های هر محدوده به ارائه چهارچوب های کلی اقدامات مجاز و مورد نیاز هر محدوده و نهایتاً کل شهر تاریخی نائل گردیم.
محدوده های مورد نظر در بافت کالبدی ارزشمند شهرهای تاریخی به شرح ذیل می باشند:
محدوه اول: این محدوده، محدوده ای است که در آن مناسبات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی سنتی و آثار ارزشمند به طور پراکنده در قالب بناها، مجموعه بناها و یا عناصر شهری به چشم می خورد. در نتیجه نظارت و اعمال امور حاکمیتی سازمان میراث فرهنگی  بر اساس قانون اساسنامه سازمان و همچنین بر اساس مواد قانونی برنامه سوم و چهارم توسعه، ناظر بر پژوهش، مطالعه، حفاظت و معرفی میراث فرهنگی غیرملموس در ارتباط با ارزش های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، همچنین حفاظت از ارزش های کالبدی آثار منفرد و یا مجموعه آثار معماری و شهری است  این اقدامات شامل مجموعه ای از اقدامات حفاظتی نظیر: نگهداری، پشتیبانی، مرمت، احیاء، بازسازی و نوسازی متناسب با ارزشمندی آثار در این محدوده می باشد (ضوابط حفاظتی مربوط به آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی، حرائم مربوط به آنها همچنین آثار شناسایی شده الزامی است.)
محدوه دوم: این محدوده كه در داخل محدوده 1 قرار داشته، و در بسیاری موارد همپوشانی های نیز با محدوده سه دارد آن بخش از شهرهای تاریخی است که طی سال های دور و نزدیک از گزند تخریب ها،  فرسایش ها و حوادث مخرب طبیعی و انسانی مصون مانده است. نحوه اقدام در این محدوده که با یک معیار سنجی کالبدی دارای حداقل 5 درصد آثار معماری و شهری ارزشمند تاریخی و فرهنگی در واحد سطح می باشد، ناظر بر حمایت و پشتیبانی، مرمت، احیاء، بازسازی، حفاظت آثار و مجموعه آثار فرهنگی تاریخی شهر است.
محدوده سوم: نماینگر محدودهی حصار تاریخی شهر است که با توجه به انسجام شهر و عناصر آن در دوره های تاریخی و در محدوده این حصار از اهمیت قابل توجهی برخوردار می باشد. اهمیت اجزای اصلی سازنده شهر نظیر حصار، دروازه ها، گذرهای اصلی، بازار، مسجد جامع، میادین اصلی شهر، ارگ حکومتی و ساختار محلات به حدی است که ضمن حفاظت و مرمت بخش های بر جای مانده، می بایست در صورت امکان و با رعایت ضوابط، حفاظت جامع نسبت به احیاء آثار تخریب شده بر اساس شواهد و مستندات و در جریان فرآیندهای علمی مورد توجه قرار گیرد.
همانگونه که اشاره شد در هر یک از محدوده های فوق الذکر بخشی از اقدامات حفاظتی نسبت به آثار و عناصر ارزشمند موجود در آن محدوده مجاز شمرده می شود. اما شناسایی شخصی و اقدام مجاز، نسبت به هر اثر از مجموعه اقدامات مجاز،  نیازمند توجه به ویژگی های اثر فوق می باشد.
- منبع: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور




طبقه بندی: مبانی نظری مرمت و معماری،

  • سامان | اخبار | خرید اینترنتی