تبلیغات
میراث زمان - رولوه(برداشت) - بخش اول
تاریخ : چهارشنبه 1393/03/14 | 07:34 ب.ظ | نویسنده : پیمان سلیمانی روزبهانی

تعریف برداشت یا رولوه
با توجه به این موضوع که بناها و بافت های تاریخی نقش بسزایی در تعیین هویت یک ملت دارند. بنابراین شناخت و حفاظت این میراث، اهمیت ویژه ای دارد. شناخت بنا در تمام ابعاد کالبدی و کاربردی را، برداشت می نمایند. در برداشت، یک جسم ۳ بعدی را به تعدادی نقشه دوبعدی که شامل پلان ها، نماها و مقاطع و جزئیات می باشند، تبدیل می شود.
دلایل نیاز به برداشت یا رولوه
۱- با این کار، می توان بافت ها و محل های تاریخی را شناسایی نمود تا بتوان تصمیمات لازم را به طور منطقی درباره آنها اعمال نمود.
۲- با برداشت بناهای تاریخی می توان، بناهایی را که که در بافت های فرسوده هستند و دارای ارزش هنری بوده را شناسایی و جهت مرمت آنها اقدام نمود.
۳- با این کار می توان، بناهای تاریخی را با جزئیات در معرض آموزش به دانشجویان و استفاده اساتید قرارداد.
۴- از طریق برداشت می توان به نقشه های پلان، نما، برش ها و پلان معکوس، جزئیات سازه ای و تزئینات و حتی الحاقات و تغییرات در بناها پی برد.
۵- به وسیله برداشت وضع موجود یک بنا می توان از آسیب ها، تغییرات و عوارضی مانند نشست، رطوبت، سرسفتی و عوارض دیگر آنها آگاهی یافت.
آشنایی با ابزار برداشت
وسایل قابل استفاده در برداشت از یک بنای تاریخی، شامل دو دسته هستند:
۱- وسایل ابتدایی و ساده
۲- وسایل پیچیده فنی و مخصوص برداشت
دسته اول شامل متر، شاقول، خط کش، شلنگ تراز، شمشه و ریسمان و تراز می باشد و دسته دوم شامل دوربین عکاسی، فیلبرداری، مترهای لیزری و دوربین های نقشه برداری است. در اینجا باید خاطرنشان شد که، در بیشتر مواقع در برداشت ها از ابزارهای ساده و ابتدایی استفاده می گردد.
قبل از شروع بحث برداشت از یک سایت یا بنای تاریخی باید اطلاعاتی را آموزش دید و آن عبارت است از:
الف – ترازیابی
تعیین نمودن اختلاف ارتفاع دو نقطه را، ترازیابی می نامند که این کار با وسایل متعددی قابل انجام است:
الف)ترازیابی با شمشه و تراز بنایی
معمولا در این روش، با یک بار اندازه گیری، طول بیش از ۴ متر را نمی توان ترازیابی نمود. در این روش ابتدا یک سر شمشه را در نقطه بالاتر شیب قرارداده و سپس تراز را روی شمشه قرار می دهند و سر دیگر شمشه را آنقدر بالا و پایین می کنند تا شمشه کاملا تراز شود، آنگاه فاصله عمودی سر دیگر شمشه را تا نقطه پایین تر اندازه گیری می کنند. عدد بدست آمده از این کار، اختلاف نقطه ابتدا و انتها می باشد.
اگر طول مورد بررسی زیادتر از شمشه مورد استفاده بود، این کار را در دفعات مختلف بصورتی که در تصویر نمایش داده شده، انجام داده و اختلاف نقاط ابتدا و انتهای هر بار شمشه گذاری را با یکدیگر جمع نموده تا اختلاف نقطه ابتدایی تا انتهایی شمشه ها، حاصل شود.
ب) ترازیابی با شلنگ تراز
شلنگ تراز بنایی، شلنگی شفاف است که از آب پرشده است. نکته مهم این روش آن است که شلنگ پر آب باید فاقد هرگونه حبابی در داخل خود باشد. از شلنگ تراز بیشتر برای نصب ازاره و کف ریزی ها در بنایی استفاده می شود. کار با شلنگ تراز بنایی همان گونه که در تصویر مشخص است انجام می گردد، یعنی ابتدا شلنگ آب را روی نقطه A قرارداده و بصورت عمودی بالا و پایین می کنند تا فاصله AA’ یک عدد روند شود، سپس فاصله آب را روی نقطه B تا B’ اندازه گیری می نمایند. اختلاف AA’ با BB’ مقدار شیب محل مورد نظر می باشد.
ب – اندازه گیری فاصله ها
۱- اندازه گیری با گردونه ثابت
در این روش با استفاده از فاصله یابهای دایره ای شکل، و تعداد دوری که بین دو نقطه زده می شود، می توان فاصله را بدست آورد. دقت این روش ۸۰۰۰۰/۱ است.
۲- اندازه گیری با قدم زدن
قبل از اینکه فردی بتواند با قدم زدن فاصله بین دو نقطه را بدست آورد ، باید ابتدا چند بار فاصله قدم زدن خود را در شرایط تقریبا یکسانی برداشته و میانگین آنها را بگیرد . بدین ترتیب اندازه قدم شخص مشخص می گردد . سپس بین دو نقطه ، که معمولا در این روش فاصله های زیاد مد نظر است ، قدم زده و تعداد را در اندازه هر قدم ضرب کرده تا فاصله بین دو نقطه حاصل شود.

۳- اندازه گیری با متر پارچه ای
از متر پارچه ای در فاصله های کوتاه استفاده می شود که دقتی تا ۱۰۰۰/۱ دارد. در این روش گرما و سرمای محیط روی اندازه گیری ها بسیار تاثیر گذار است.
۴- اندازه گیری با متر فلزی
این روش اندازه گیری یکی از متداولترین روش ها است. دقت متر فلزی معمولا ۵۰۰/۱ است. در اندازه گیری با متر فلزی باید به دو نکته اصلی توجه نمود؛ اولا در هنگام مترکشی،در متر فلزی هیچ قوس و تابی نباید وجود داشته باشد و ثانیا متر باید کاملا کشیده و صاف گرفته شود. در اینصورت برخی مواقع دقت اندازه گیری تا ۱۵۰/۱ بالا می رود.
۵- اندازه گیری با میله اندازه
این میله اندازه که برخی موارد به صورت زنجیره های اندازه گیری نیز مورد استفاده قرار می گیرد، معمولا یکی از واحدهای ۲۰ یا ۵۰ سانتی متری هستند و فاصله نقاط را از روی تکرار این واحد بدست می آورند.
۶- اندازه گیری با دستگاه اسپکتورا
دقت این اندازه گیری بسیار بالا (درحد میلیمتر) می باشد. در این روش یک نقطه از نقاط فاصله را به عنوان مبنا قرار داده و اشعه ای را به طرف نقطه دیگر می فرستند. بعد از بازگشت اشعه از نقطه دوم، اندازه مورد نظر ثبت می شود.
۷- اندازه گیری با متر لیزری
مترهای لیزری دستگاههایی هستند که بوسیله لیزر فاصله بین دو نقطه را اندازه گیری می نمایند. اندازه گیری در این روش به این صورت است که ابتدا دستگاه متر لیزری را در یکی از نقاط فاصله (ابتدا یا انتها) قرارداده و سپس به طرف نقطه دوم لیزر تابیده می شود و دستگاه بصورت دیجیتالی فاصله را ثبت می نماید، یعنی فاصله نقطه مبدا تا نقطه مقصد. دقت این دستگاه بالاتر از ۱ میلیمتر است.
۸- اندازه گیری با فتوگرامتری
در این روش، از دو نقطه متفاوت دو عکس از یک بنا تهیه می شود و عکس های گرفته شده توسط دستگاه خاصی بررسی شده و اطلاعات مورد نیاز ارائه می شود. در فتوگرامتری اصل و مبنای آن، دید انسان است. اصول هندسی این روش بر پایه اصول هندسی پرسپکتیو می باشد. این روش دقیقترین روش برداشت و اندازه گیری از بناهای تاریخی است.
۹- اندازه گیری با برخی امکانات اینترنتی
در این روش، به طور مثال می توان از امکانات موتور جستجوی گوگل استفاده کرده و اندازه ای را در مقیاس بزرگ مثل یک بافت تاریخی، محله یا شهری را انجام داد.
البته باید تذکر داده شود که روش های دیگری نیز در اندازه گیری وجود دارد که معمولا از دستگاه های پیچیده ای استفاده شده و در کشور ما کمتر متداول می باشد.

منبع:

کتاب دوازده درس مرمت

کتاب برداشت از بناهای تاریخی، نوشته امیر علی خلیلیان بروجنی

 




طبقه بندی: فن شناسی مرمت و معماری،

  • سامان | اخبار | خرید اینترنتی