تبلیغات
میراث زمان - شیخ بهایی
تاریخ : شنبه 1392/11/19 | 08:37 ق.ظ | نویسنده : پیمان سلیمانی روزبهانی

بهاءالدین محمد بن حسین عاملی معروف به شیخ بهائی (زادهٔ ۸ اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک، درگذشتهٔ ۸ شهریور ۱۰۰۰ خورشیدی در اصفهان) حکیم، فقیه،عارف، منجم، ریاضیدان، شاعر، ادیب، مورخ و دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری؛ که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات تبحر داشت. در حدود ۹۵ کتاب و رساله از او در سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم،عرفان، فقه، مهندسی و هنر و فیزیک بر جای مانده است. به پاس خدمات وی به علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ را به نام او سال «نجوم و شیخ بهایی» نامگذاری کرد.
هنر معماری شیخ یادگارهای زیادی دارد كه در تاریخ اصفهان و ایران، بلكه جهان، پرآوازه است. این دانشمند بزرگ در این زمینه منشأ آثار گران‌قدری شد مهم‌ترین خدمات شیخ‌بهایی در رونق بخشیدن به شهر اصفهان عبارتنداز:
مسجد امام، ساعت شاخص اوقات شرعی، حمام شیخ بهایی، شهر نجف‌آباد و طرح تقسیم آب زاینده‌رود كه در برای اطلاعات بیشتر به مقاله شیخ بهایی اسوه علم و تقوا  و سازهای معروف شیخ بهایی مراجعه کنید.
 
آثار معماری و مهندسی شیخ بهائی:
 
 اول: آثاری که نسبت آنها به او قوی است، مانند اثر مهندسی تقسیم آب زاینده رود برای هفت ناحیه از نواحی اصفهان که خصوصیّات آن بتفصیل در سندی که به طومار شیخ بهائی شهرت دارد آمده است.
دوم: آثاری که به گزارش منابع به بهائی منتسب است، مانند طرّاحی کاریز نجف آباد معروف به قنات زرّین کمر، تعیین دقیق قبلة مسجدشاه اصفهان، طرّاحی نقشة حصار نجف، طرّاحی و ساخت شاخص ظهر شرعی در مغرب مسجد شاه اصفهان و نیز در صحن حرم مطهّر حضرت رضا علیه السلام، طرح دیواری در صحن حرم حضرت علی علیه السلام در نجف اشرف به قسمی که زوال شمس را در تمام ایّام سال مشخص می کند،
طرّاحی صحن و سرای مشهد مقدّس به صورت یک شش ضلعی، اختراع سفیدآب که در اصفهان به سفیدآب شیخ معروف است، ساختن منارجنبان، طرّاحی گنبد مسجدشاه اصفهان که صدا را هفت مرتبه منعکس می کند، وساختن ساعتی که نیاز به کوک کردن نداشت(مدرّس تبریزی،ج3،ص305؛ امین،ج 9،ص240؛ نعمه،ص55ـ56؛بهاءالدین عاملی،کلیات، مقدمة نفیسی،ص51؛ هنرفر، ص455؛ رفیعی مهرآبادی، ص467،471؛ همایی، ج،ص17)
 
 سوم: آثاری که انتساب آنها به شیخ افسانه آمیز است و بیشتر نبوغ و شخصیّت نادر بهائی دستمایة انتساب این خوارق عادات و افسانه های تاریخی به وی شده است، مانند حمّام معروف شیخ بهائی در اصفهان که می گویند مدت زیادی آب آن تنها با نور شمعی گرم بوده است (مدرّس تبریزی، همانجا؛ نعمه،ص55؛ بهاءالدین عاملی، کلیات، مقدمة نفیسی، ص52؛ رفیعی مهرآبادی، ص 397،407).

منبع:
- ویكی پدیا
- دین و دولت در عصر صفوی. چاپ دوم، مریم میر احمدی، ص71، انتشارات امیر كبیر
- یاد نامه علامه مجلسی، ویژه نامه رسالت، ص 30 به نقل از محمد باقر ابطحی
-  راهنمای  خراسان، علی شریعتی با تلخیص، ص 142
-  علامه مجلسی، سید مصلح الدین مهدوی، ص 282
- دین و دولت در عصر صفوی، ص 71، مریم میر احمدی، انتشارات امیركبیر

 




طبقه بندی: بزرگان تاریخ ، فرهنگ و تمدن ایران و جهان،

  • سامان | اخبار | خرید اینترنتی